← Terug

Detectie van ketonemie bij katten met diabetes

04-12-2025

Senvelgo®

We krijgen af en toe de vraag hoe katten die behandeld worden met Senvelgo® best gemonitord worden. Senvelgo® (werkzame stof: velagliflozine) wordt gebruikt voor de behandeling van diabetes mellitus bij katten. Dit orale middel behoort tot de SGLT2-remmers, een klasse geneesmiddelen die de glucose uitscheiding via de urine verhogen.

Hoewel Senvelgo® in veel gevallen een praktische behandeloptie is, is het belangrijk te beseffen dat deze medicatie het risico op ketonemie of zelfs diabetische ketoacidose (DKA) kan verhogen. Dat komt doordat de urinaire glucose-uitscheiding stijgt, maar zonder insuline blijft de kat in een katabole staat, waarbij vetverbranding en ketonproductie toenemen.

Zeker bij katten met een lage insulinereserve of in stressvolle situaties (bv. infecties, anorexie), kan dit leiden tot een sluimerend klinisch beeld van DKA — soms met normale of zelfs lage bloedsuikerwaarden (zgn. euglycemische DKA).

Daarom is het cruciaal om regelmatig ketonen te monitoren bij katten die behandeld worden met Senvelgo®, zeker bij tekenen van malaise, braken, anorexie of lusteloosheid.

Gouden standaard: BHB-meting in bloed

• Beta-hydroxybutyraat (BHB) is het belangrijkste 
circulerende keton bij DKA.
• Meting via een handheld ketonenmeter 
is snel, accuraat en bruikbaar in de praktijk.
• Deze meters zijn oorspronkelijk bedoeld voor humaan gebruik, 
maar kunnen ook veterinair gebruikt worden.

Alternatieven wanneer een bloed-ketonenmeter niet beschikbaar is

A. Urine-ketonen strips

• Voordelen: goedkoop, makkelijk beschikbaar, niet-invasief.
• Nadelen:
  • Detecteren voornamelijk acetoacetaat, niet BHB (dus minder gevoelig).
  • Positief resultaat wijst op ketonurie, maar geeft geen indicatie van ernst of actuele ketonemie.
  • Mogelijk vals-negatief bij vroege DKA.

B) Anion Gap berekenen

• Kan ondersteunend zijn bij de diagnose van ketoacidose.
• Formule: Anion gap = (Na⁺ + K⁺) – (Cl⁻ + HCO₃⁻)
• Verhoogde anion gap suggereert aanwezigheid van niet-gemeten zuren zoals ketonen.
• Nadelen:
  • Niet specifiek voor ketonen (ook verhoogd bij lactaat, nierfalen, ethyleenglycol, etc.).
  • Niet bruikbaar om vroege ketonemie op te sporen.

C) Bloedgasanalyses / pH / HCO₃⁻

• Metabole acidose kan een indirecte aanwijzing zijn voor DKA.
• Nadelen:
  • Ook hier: niet specifiek voor ketonen, maar nuttig als onderdeel van klinisch beeld.
  • Enkel beschikbaar in Intensive Care (kliniek) omstandigheden.

Aanbevelingen voor dierenartsen zonder bloed-ketonenmeter

• Gebruik urine-ketonen strips als snelle screening bij zieke diabetici.
• Denk aan ketonemie bij onverklaarde malaise, braken, anorexie of lusteloosheid.
• Overweeg indien mogelijk:
  • Bloedanalyse voor anion gap en bicarbonaat.
  • Doorverwijzing of overleg met labo voor BHB-bepaling indien beschikbaar.

• Bij twijfel, handelen alsof DKA aanwezig is tot het tegendeel bewezen is!

Vriendelijke groeten, Daniëlle Peeters & het team Medilab/Labo Maenhout